.:: تهذيب نفس

گامهاي عملي به سوي تهذيب اخلاق

 

 گام اول : توبه

آثار معاصي و گناه ، اندك  اندك در نفس بر روي هم مي نشيند تا مزاج نفس را فاسد گرداند و اصل ايمان را زايل سازد و روح را به هلاكت اندازد . از امام صادق (ع) مرويست كه خداي تعالي فرمود : هر بنده اي كه خواهش نفس خود را بر طاعت من اختيار نمود كمتر چيزي كه به او مي كنم ، او را از لذت مناجات خود محروم مي سازم . و فرمود به درستي كه بنده گناه مي كند پس بسبب آن از نماز شب محروم مي گردد و بدرستي كه عمل بد زودتر در صاحب خود اثر مي كند از كارد در گوشت .

(سوره فرقان ، آيه 70) مي فرمايند : « كسانيكه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند خداوند گناهان آنان را به حسنات تبديل مي كند .»

 

                مخسب اي گنه كرده ي خفته خيز                         بقدر گنه آب چشمي ريز

 

حقيقت توبه :

حقيقي توبه، بازگشت از نافرماني خدا به سوي اطاعت است ،كه ناشي از پشيماني نسبت به اعمال گذشته است.

حضرت علي (ع) در شرح استغفار مي فرمايد :

استغفار يك كلمه است اما شش معني (و مرحله ) دارد .

نخست : پشيماني از گذشته است .

دوم : تصميم بر ترك آن براي هميشه است .

سوم : اين كه حقوقي را كه از مردم ضايع كرده اي به آنها برگرداني ، به گونه اي كه هنگام ملاقات پروردگار حق كسي بر تو نباشد .

چهارم :اين كه هر واجبي كه از تو فوت شده حق ْآن را بجا آوري(و قضا يا كفاره آن را انجام دهي)

پنجم : اينكه گوشتهايي كه بواسطه ي حرام بر اندامت روئيده با اندوه بر گناه آب كني ، تا چيزي از آن باقي نماند و گوشت تازه به جاي آن برويد .

ششم : آنكه به همان اندازه كه لذت و شيريني گناه را چشيده اي درد و رنج طاعت را نيز بچشي ، پس از طي اين مراحل بگو « استغفر الله ».

 

توبه كننده چه دستوراتي را بايد به كار ببندد كه به گناه بازگشت نكند ؛ 

1-      جداشدن از محيط گناه و عدم شركت در مجالس معصيت ، چرا كه توبه كار در آغاز امر آسيب پذير است .

2-      بايد در دوستان و معاشران خود تجديد نظر كند .

3-      هر زمان وسوسه ها و انگيزه هاي آن گناه در او پيدا شود به ذكر خدا روي آورد .

4-  همواره درباره آثار زيانبار گناهي كه آن را ترك گفته و به عقوبتها و مجازاتهايي كه بر يكايك از گناهان وعده داده شده بينديشد و نيز به الطاف و عنايات الهيه كه در انتظار توبه كاران است توجه كند .

5-      بايد وقت شبانه روزي خود را با برنامه هاي صحيح پر كند .

 

                  تا كنون كردي گنه ديگر مكن                     تيره كردي آب افزونتر مكن

 

گام دوم : مشارطه

منظور از مشارطه،شرط كردن با نفس خويش در مورد حفظ و كنترل اعضاء هفتگانه ، يعني چشم ،گوش، زبان ، دست ، پا ، شكم و فرج .

امام سجاد (ع) در دعاي سي و يكم صحيفه سجاديه در پيشگاه خداوند عرض مي كند :

« پروردگارا ! شرطي در پيشگاه تو كرده ام كه به آنچه دوست نداري باز نگردم ، و تضمين مي كنم به سراغ آنچه را تو مذمت كرده اي نروم و عهد مي كنم كه از جميع گناهانت دوري گزينم .»

مشارطه بايد دائماً و همه روزه تكرار شود و بهترين وقت آن را بعد از فراغت از نماز صبح و نورانيت به انوار اين عبادت بزرگ الهي دانسته اند .

 

 گام سوم : مراقبه

مراقبه يعني مراقبت اعمال و اخلاق خويشتن بودن ، و نظارت دقيق بر آن داشتن و همه روزه و در همه حال و در همه جا به كارهايي كه از وي سر مي زند ، توجه كند .

 

گام چهارم : محاسبه

امام صادق (ع) مي فرمايند :

بر هر مسلماني كه معرفت ما را دارد لازم است كه اعمال خود را در هر روز و شب ، بر خويشتن عرضه بدارد ، و حسابگر نفس خود باشد ، اگر حسنه اي مشاهده كرد براي افزون آن كوشش كند ، و اگر سيئه اي (گناهي) ملاحظه نمود از آن استغفار نمايد ، مبادا روز قيامت رسوا گردد .

 

 گام پنجم : معاتبه و معاقبه ( سرزنش كردن و كيفر دادن )

گام پنجم  سرزنش و مجازات نفس در برابر خطاها و خلافهايي است كه از انسان سر زده است . زيرا اگر انسان حساب كند و در مقابل كارهاي خلاف ، هيچ واكنشي نشان ندهد ، نتيجه معكوس خواهد شد ، و به تعبير ديگر ، باعث جرأت و جسارت نفس مي شود .

حضرت علي (ع) مي فرمايد : داروي نفس ( سركش ) روزه گرفتن از هوي و هوسها و پرهيز از لذات دنيا مي باشد .

به گفته مرحوم نراقي در معراج السعادت : « اگر كار اخلاقي از او سر زد در مقابل تنبيه خود بر آيد ، مثلاً ، تن به عبادات سنگين و انفاق اموالي كه مورد علاقه اوست بدهد ، اگر لقمه حرام و مشتبهي خورده خويشتن را مقداري گرسنگي دهد ، اگر زبان به غيبت مسلماني گشود ، مدح او كند يا با سكوت ، خود را تنبيه ، يا با ذكر خدا آن را جبران نمايد ؛ اگر شخص فقير و تنگدستي را كوچك شمرده و نسبت به آن توهين كرده ، مال فراواني را به او ببخشد و همچنين نسبت به ساير معاصي و تقصيرات در مقام جبران بر آيد.»

 

براي توضيح بيشتر مي توانيد به كتابهاي معراج السعاده و يا اخلاق در قران حضرت آيه اله مكارم شيرازي مراجعه كنيد .

    

 

 

پيام هاي ديگران ()

سه‌شنبه ٦ دی ۱۳۸٤ :: طلاب رهپویان وصال


|میزبان|

خانه | آرشيو

پست الکترونیک | یاهومسنجر

 ::حدیث ::

 ::خبرنامه ::

با عضویت در خبرنامه از به روز شدن این وبلاگ با خبر شوید



عضويت لغو عضويت

Powered by WebGozar

 

|پیوندهای روزانه|

 

|پیوندها|

کد لينک به وبلاگ

 پیوند دادن ما دلیل تایید تمامی مطالب لینکهای زیر نیست.

افسانه صليب(مسيحيت پژوهي)

تالارگفتما رهپویان

شناخت بهائيت

 ::دوستان ::


 

|نوا|

 

|مطالب گذشته|

شکایت از خدا پیش بنده ها ؟!!!
طلاب کانون رهپویان وصال در اینترنت
آیت‌الله مقتدایی مدیر حوزه علمیه قم شد
بیانات حضرت ایت الله مکارم شیرازی درباره شهدای کانون
عامل بمب ، عامل اتحاد
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار علما و طلاب استان فارس
تصمیم ات را بگیر!‌
جاماندیم...
مراقب باشیدسرنوشت انقلاب دست سفیدپوستها نیفتد
معرفت اهل بیت ، یادمان رفت!
معنای ثارالله چیست؟
لبخندتلخ
گفتگو با سيد حسن نصرالله (۳)
سیادت از جانب مادر
چرا حضرت زینب (س) بعد از ان همه حوادث تلخ فرمودند : ما رایت الا جمیلا؟
عشای ربانی یا عمل نان و شراب : عبادت شب کریسمس
عرفه
ازدواج توطئه آميز
گفتگو با سيد حسن نصر الله 2
گفتگو با سيد حسن نصر الله 1
حکم استفاده از ماهواره
چهارشنبه ٩ آبان ۱۳۸٦
بيا تا وضوي خود تازه كنيم!
راه مقابله با شک و ترديد
علت اختلاف نظر مراجع تقلید در اعلام اول ماه
ليله القدر
موانع ديدار حضرت ولي عصر (عج)-۳
چند توصيه ناب درباره قران از امام خميني(ره)
موانع ديدار حضرت ولي عصر (عج)-2
موانع ديدار حضرت ولي عصر (عج)-۱

 


::آمار بازدید ::


  RSS 2.0  
افزایش بازدید